Chcesz porozmawiać?

Psychoterapia jest metodą leczenia zaburzeń psychicznych lub somatycznych środkami psychologicznymi, a dokładniej: przez relację między terapeutą a pacjentem. Jako termin i praktyka jest stosunkowo nowa, ale miała swoje odpowiedniki w starożytnych ceremoniach uzdrawiania. Za jej ‘ojca’ uważa się psychoanalizę – współczesna psychoterapia wiele zaczerpnęła z metody Freuda. Gdy Jung rozwinął własne teorie, praca w gabinetach psychologów analitycznych zaczęła wyglądać inaczej, ale psychoterapia nadal pozostaje rozmową dwóch osób. Psychiki nie da się leczyć po kawałku: w zaburzeniach psychicznych wszystko jest ze sobą powiązane i dotyczy całego człowieka. Dlatego terapia jest procesem dialektycznym, w którym dwa systemy psychiczne reagują na siebie nawzajem.

Badania pokazują, że większość osób, które korzystają z psychoterapii, odczuwa złagodzenie objawów związanych z lękiem, depresją czy traumą i lepiej funkcjonuje na co dzień. Terapia pomaga nauczyć się zdrowszych sposobów radzenia sobie ze stresem i konfliktami oraz przejść przez duże zmiany życiowe, takie jak rozwód czy utrata bliskiej osoby. Można lepiej zrozumieć siebie, swoje motywacje oraz wzorce myślenia i zachowania, a to zwykle poprawia relacje: łatwiej się porozumieć i wyrazić emocje. Wykazano też, że psychoterapia poprawia samopoczucie psychiczne i wiąże się z pozytywnymi zmianami w mózgu i ciele, czasem podobnymi do działania leków. Korzyści wykraczają poza samo zdrowie psychiczne: mniej dni na zwolnieniu lekarskim, mniejsza niepełnosprawność, mniej problemów medycznych i większa satysfakcja z pracy.

Możesz rozważyć terapię, jeśli doświadczasz przytłaczającego lub długotrwałego smutku, lęku, drażliwości lub jeśli masz trudności z radzeniem sobie z codziennym życiem, pracą czy relacjami. Terapia pomaga też przejść przez duże zmiany życiowe, takie jak rozwód, utrata pracy czy śmierć bliskiej osoby, albo poradzić sobie po traumie, na przykład przemocy czy wypadku. Jeśli zmagasz się z uzależnieniami, niezdrowymi nawykami lub zauważasz u siebie niezdrowe reakcje, takie jak nadmierny gniew czy wycofywanie się z kontaktów, terapia może być wsparciem. Sygnałem mogą być również uporczywe problemy ze snem albo dolegliwości fizyczne bez wyraźnej przyczyny medycznej. Terapia nie jest zarezerwowana na czas kryzysu. Można z niej korzystać także po to, żeby się rozwijać i lepiej siebie rozumieć, albo wtedy, gdy po prostu czujesz, że życie nie układa się tak, jak byś chciał/a, nawet jeśli trudno Ci nazwać problem.

Nie. Terapia jest dla każdego, kto chce poprawić jakość swojego życia, lepiej zrozumieć siebie lub poradzić sobie z trudnościami emocjonalnymi, niezależnie od ich nasilenia. Nie musisz czuć się ‘chory/a’ ani mieć zdiagnozowanej choroby psychicznej, żeby skorzystać z psychoterapii. Pomaga w zwykłych życiowych trudnościach, w rozwoju osobistym, w relacjach, w radzeniu sobie ze stresem i z codziennymi zmartwieniami.

Badania wielokrotnie potwierdzają, że psychoterapia skutecznie pomaga w szerokim zakresie problemów emocjonalnych i psychologicznych. Około 75% osób, które rozpoczynają psychoterapię, odczuwa jakąś poprawę: złagodzenie objawów, lepsze funkcjonowanie w życiu i lepsze samopoczucie. Z psychoterapią wiążą się również pozytywne zmiany w mózgu i ciele. Duże znaczenie ma jakość relacji terapeutycznej, czyli ‘dopasowanie’ między Tobą a terapeutą. Ta więź bywa ważniejsza niż konkretny rodzaj terapii. Liczy się też Twoja gotowość do przyglądania się sobie i wprowadzania zmian, o których rozmawiamy na sesjach. Terapia jest wspólną pracą i wiele zależy od Twojego zaangażowania.

Pierwsza sesja to przede wszystkim okazja, żebyśmy się poznali i sprawdzili, czy chcemy razem pracować. Mogę zapytać, co Cię sprowadza na terapię, z czym się teraz zmagasz, o ważne fakty z Twojej historii, wcześniejsze doświadczenia związane ze zdrowiem psychicznym i o to, czego oczekujesz od terapii. W razie potrzeby wyjaśnię, jak pracuję, i omówię sprawy praktyczne: długość i częstotliwość sesji, zasady poufności oraz to, w czym mogę Ci pomóc. Ta sesja służy też Tobie: możesz ocenić, czy mój styl i sposób bycia Ci odpowiadają. Pytaj o wszystko, co chcesz wiedzieć. To nie jest test i nie ma tu dobrych ani złych odpowiedzi. Pełne zrozumienie Twojej sytuacji może zająć kilka sesji, ale wstępne cele możemy omówić od razu.

Czas trwania terapii jest bardzo zróżnicowany i zależy od indywidualnych potrzeb, charakteru problemów oraz celów terapeutycznych. Może obejmować od kilku sesji w przypadku konkretnych, krótkoterminowych problemów, do kilku miesięcy, a nawet lat w przypadku bardziej złożonych lub długotrwałych trudności. Czynniki wpływające na czas trwania to m.in. nasilenie objawów, czas ich występowania, tempo postępów, poziom stresu, wpływ problemów na codzienne życie, wsparcie ze strony innych osób oraz względy praktyczne, takie jak koszty i dostępność czasu. Czasami, po osiągnięciu początkowych celów, korzystna może być faza ‘podtrzymująca’ z rzadszymi sesjami.

Sesje odbywają się zazwyczaj raz w tygodniu, zwłaszcza na początku. Przez pierwsze trzy miesiące zwykle zaleca się spotkania co tydzień: pozwala to nabrać rytmu, zbudować dobrą relację terapeutyczną i robić stałe postępy. Z czasem częstotliwość można omówić na nowo i zmienić, zależnie od Twoich potrzeb, postępów i zaleceń terapeuty. Osobom z bardziej złożonymi lub nasilonymi objawami, a także tym, które chcą intensywniejszej pracy psychoanalitycznej, mogą pomóc częstsze sesje, na przykład dwa lub trzy razy w tygodniu. Regularność jest ważna, bo daje czas na przepracowanie emocji i przeniesienie nowych wglądów i umiejętności do codziennego życia.

Większość sesji to rozmowa. Będę zachęcał Cię do mówienia o swoich myślach, uczuciach, doświadczeniach i o tym, co Cię trapi. Uważne słuchanie z mojej strony to podstawa tej pracy. To, co mówisz, pozostaje poufne, więc możesz mówić szczerze i otwarcie, i nikt nie będzie Cię zmuszał do mówienia o czymś, na co nie jesteś gotowy/a. Czasem sesje bywają emocjonalnie intensywne: możesz płakać, czuć się zdenerwowany/a, a nawet zły/a. Jestem po to, żeby pomóc Ci przez te emocje przejść.

Tak, zasadniczo to, co omawiasz z terapeutą, jest poufne i chronione prawem. Terapeuci są etycznie i prawnie zobowiązani do ochrony Twojej prywatności. Informacje, którymi się dzielisz, zostaną ujawnione innym osobom wyłącznie za Twoją wyraźną pisemną zgodą. Istnieją jednak szczególne, ograniczone wyjątki, w których terapeuta może być prawnie zobowiązany do naruszenia poufności. Zazwyczaj obejmują one sytuacje, w których istnieje bezpośrednie zagrożenie poważnym skrzywdzeniem siebie lub innych, podejrzenie wykorzystywania lub zaniedbywania dziecka, osoby starszej lub osoby zależnej, lub jeśli jest to wymagane nakazem sądowym w sprawie karnej.